Odda girji - Ny bok
oddajagimánu / januar 2017




Tropihka rievssat

Inger-Mari Aikio







 
Tropihka rievssat       Inger-Mari Aikio
2017, ISBN 978 82 90625 86 8, 360 s.
PDF girjji birra/om boken

Nuoraidromána
Tropihka rievssat muitala 18-jahkásas nieidda jagi guhkkosas mátkkis máilmmi birra. Meahccemánná Máret cuovvu dárkilis calmmiiguin maid váldokultuvrrat ja turisma dagahit lundui ja máilmmi eará álgoálbmogiidda. Son liikostallá ja ráhkásmuvváge, muhto loahpas dat bearrá garra mávssu.


... ”Lean oaddán dusse moadde diimmu. Jovden Delhii ihkku njealji áigge. Munnje mátki bodii justa rivttes áigái. Heaitaleimme gándaskihpáriin Dávvehiin jahkebeale áigi. Son lei suoli gávdnan odda nieidda ja go gávnnahalai, gudii mu. In leat fuollan geasge su mannjá.
    Ferten spihccet iezan johtui. Máilbmi orru nu issoras stuoris ja balddihahtti uvssa olggobealde. Bággu doadjit balu cielggi ja duostat.” ... (India)
    
... ”Gárdduime Fauziin ievttá eahket. Justa fal, gárdduime veahá seamma láhkai go mii gárdut Sámis rievssahiid. In diede goappá sávan eanet, dan ahte lea sálas vai dan ahte ii leat.
    Gullo jo guhkás, go juoga bánccarda. Biikaspiidni! Ealli lea váiban, muhto ii vuollánan. Lásmadit Fauzi dohppe ja gottesta dan. Die lea min otná borramus.
    Fauzi geasuha mu eanet ah eanet. Su liegga modji ja meahccedáiddut. Vai leango seammalágan go máttaolbmot, geat bohtet Sápmái ja liikostit eksohtalas vilda ealliide, maid gohcodit sápmelazzan?” ... (Borneo)



Ungdomsroman
Tropihka rievssat tar oss med pĺ en attenĺrig jentes ĺrs lange reise verden rundt. Pĺ reisen fřlger vi bygdebarnet Maret i hennes mřte med fremmede plasser, vaner, levemĺter kulturer og opplevelser. I mřtet med mennesker lćrer hun ĺ kjenne andre tenkemĺter, tiltrekkes og forelsker seg, opplever glede og sorg, men alt har en pris.



Nuortenromaani
Tropihka rievssat (Tropiikin riekko) vie lukijan 18-vuotiaan tytön mukana vuoden pituiselle maailmanympärysmatkalle. Tunturien tyttö näkee mitä valtakulttuurit ja turismi tekevät sekä luonnolle että alkuperäiskansoille. Hän myös ihastuu ja rakastuukin matkalla, mutta kaikella on hintansa.


Ima ovddit girjjit / Tidligere utgivelser / Iman aiemmat teokset:
- Gollebiekkat almmi dievva, 1989
- Jiehki vuolde ruonas gidda, 1993
- Silkeguobbara lákca, 1995
- Máilmmis dása, 2001
    dárogillii / i norsk oversettelse: Fra verden og hit, 2001
    suomagillii / i finsk oversettelse: Maailmalta tähän, 2006
- Riebaniid bihpporgáhkut, 2006
- Suonat, 2008
    dárogillii / i norsk oversettelse: Sener, 2013
- Cáhcerávgga gazza, 2011
- Beaivvás cuohká gaba - Aurinko juo kermaa, 2014

Ima mánáidlávlagat / Imas barnesanger / Iman lastenlevyt:
- Ima ipmasat, 2007, DATCD-42
- Ima hutkosat, 2011, DATCD-57
- Ima mánázat, 2015, DATCD-70
    - Ima já Heli párnááh, 2017, DATCD-74
    - Ima da Tiina päärna, 2017, DATCD-75


ISBN 978 82 90625 86 8
360 siiddu/sider, pĺ nordsamiska / davvisámegillii
NOK 250,-
© 2017 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net





Kaleanddar    Calendar 2017










 
Áillohas - Nils-Aslak Valkeapää      
Govat ja divttat ”Nu guhkkin dat mii lahka” girjjis, DAT 1984
Bilder og dikt fra boken ”Sĺ fjernt det nćre”, DAT 1984
Artworks and poems from the book ”Nu guhkkin dat mii lahka - Sĺ fjernt det nćre”, DAT 1984

Davvisáme- ja engelasgillii / pĺ nordsamisk og engelsk
Mánu- ja beaivenamat maiddái julev-, ĺarjel-, nuortalas- ja anársámegillii / mĺneder og dager ogsĺ pĺ sřr-, lule-, řst- og enaresamisk
34,5 x 43 cm , NOK 200,-, (sullii/ca SEK 215,-, 22 euro)
PDF kaleandara birra/om kalenderen


© 2016 DAT os & Lásságámmi
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Odda girji - Ny bok
suoidnemánu 16 b. / 16 juli 2016




Oaidnaleapmai, Cáhcesiellu

Niillas Holmberg




 
Oaidnaleapmai, Cáhcesiellu       Niillas Holmberg
2016, ISBN 978 82 90625 84 4, 80 s.
PDF girjji birra/om boken

Oaidnaleapmai, Cáhcesiellu lea Niillasa goalmmát diktagirji sámegillii. Girji muitala olbmos, guhte ii dovdda gullevasvuoda iige oadjebasvuoda dálá áiggis ja servodagas. Divttat leat jurdagat dálá sámenuora eallima problematihkas ja covdosiid gávdnamis. Cálli doalvu lohkki Dharamsalai, India tibehtalas guvlui. Divttain vuhttogohtet suokkardallamat buddhalas filosofiijas, maid cálli ohcala dálkkasin dálá oarjemáilmmi hussás eallima vuostá ja oaidná sullasasvuoda dolos Sámi eallinvuogis.
    Dánlágan suokkardallan Sámi luonddufilosofiija ja muhtun áibbas eará, gáiddus eallinoainnu gaskkas lea miellagiddevas ja doalvu sámi girjjálasvuoda lávkkáza odda mohki duohkai.
    Girji lea, nu mo cálli áratge girjjit, cállojuvvon nuora geahccanguovllus. Dat lea maiddái miellagiddevas boddu nuorra cálli ovdáneamis.
    Cálli gielalas ovdagovat leat boares buolvva Deanu leagi sámásteaddjit. Dat vuhtto duollet dálle divttaid sátneortnegiin, sátneválljemiin ja humoras.

. . .
buorre Buddha
it don áibbas ná meidnen
muhto go jo ies fertii vuolgit
ja go guhkkelii in goastan
de julosiigo dása sukkástuollu
. . .
Oarjji ceahpes nuorat
sirrejit luniid, eai fuola bierggu
lohket Tibetlas jábmiid girjji
muhto illá háhppehit cielgat

Tibet nuorat
meditasuvnnain cevllohallet
dassái go lupmas Nokia Tune

áhcci fas rámida cuoigama
áhcci vuoidá sabehiid
ii loga liikot divttaide
iige son divttaid logage
. . .



Oaidnaleapmai, Cáhcesiellu er Nillas Holmbergs tredje diktsamling pĺ samisk. Den tar opp tanker rundt tilhřrighet og trygghet, om ĺ kjenne seg hjemme i dagens samfunn og i tiden. I diktene fřlger vi en ung sames betraktninger rundt livet og refleksjoner om mĺten vi lever vĺre liv og livsvalg vi gjřr.
Vi blir med pĺ en reise til Dharamsalai i Tibet, India hvor forfatteren ser om det i buddhistisk filosofi finnes svar og alternativer til det hektiske livet i dagens vestlige verden. Her ser han ogsĺ likheter med den gamle samisk levemĺten.
Slik betraktning mellom samisk naturfilosofi og en annen fjern livssyn er spennende og leder samisk litteratur inn pĺ nye veier.
Boken er, som i tidligere břker av forfatteren, skrevet med en ungdoms řyne. I bruken av uttrykk, ordvalg og humor skinner det igjennom at forfatteren henter inspirasjon i det rike sprĺket hos den eldre generasjonen i Tanadalen.


Niillas Holmberga (r. 1990) ovdal almmuhuvvon girjjit sámegillii:
- Dego livccen oaidnán iezan, 2009
- Amas amas amasmuvvat, 2013
dárogillii / i norsk oversettelse: Sĺ den fremmede ikke blir mer fremmed, 2015
Sámirádi girjjálasvuodabálkkasupmi 2014, evttohuvvui Davviriikkaid Rádi girjjálasvuodabálkkasupmái 2015)


ISBN 978 82 90625 84 4
80 siiddu/sider, pĺ nordsamiska / davvisámegillii
NOK 195,-
© 2016 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


New book - Ny bok
June / Juni / Geassemánnu 2016



In Between Worlds

Máret Ánne Sara
 



"… I was so captivated by the story that I felt compelled to share it with a wider English-speaking audience.”
(Laura A. Janda, translator)



 
In Between Worlds       Máret Ánne Sara
2016, ISBN 978 82 90625 85 1, 215 s. Pocket.
PDF about the book/girjji birra/om boken

Sanne and Lemme are siblings in a traditional reindeer-herding family. The brother Lemme loves dirt biking and is eagerly looking forward to the new dirt bike track now under construction. In town, his sister Sanne meets a delirious man who babbles something incomprehensible about the ”devil’s children.”
   After their father’s outburst at the dinner table about how recklessly people, including Lemme, are destroying the grazing lands that the reindeer need, just for the fun of a new dirt bike track, Lemme leaves in a huff. Sanne follows and hops onto the dirt bike behind him.
   The teenagers disappear without a trace, and back at home their parents are consumed by grief and despair. Where are they, what happened? All that was found was Lemme’s dirt bike at the construction site for the new track.
   In the novel In Between Worlds, the writer weaves together elements of contemporary reality and Sami beliefs to form a mysterious twilight world.
   In Between Worlds is a translation of Máret Ánne Sara’s debut book, Ilmmiid gaskkas, published in the Sámi language in 2013 and nominated for the Nordic Council’s award for children’s and young people’s literature in 2014. The follow-up novel Doaresbealde doali came out in Sámi in 2014.
   Máret Ánne Sara, a Sámi writer and artist with a unique contemporary artistic style, grew up in a reindeer-herding family. She now works and lives in her hometown of Guovdageaidnu in Northern Norway.



In Between Worlds lea Máret Ánne Sara girji Ilmmiid gaskkas (2013) jorgaluvvon engelasgillii, mii maiddái lea almmuhuvvon sámegillii jietnagirjin (2014) ja dárogillii Mellom verdener (2014).
   Girji lei evttohuvvon Davviriikkaid rádi nuoraid- ja mánáid girjjálasvuoda bálkkasupmái 2014.
Dát lea vuosttas girji gelddolas fantasy ráiddus. Nubbe girji Doaresbealde doali almmuhuvvui 2014.
   Mikkol Ivvára Jovsseha Ivvára Máret Ánne lea dáiddár, journalista ja girjecálli gii lea bajássaddan boazodoalo bearrasis ja orru dál Guovdageainnus.



In Between Worlds er en engelsk oversettelse av Máret Ánne Saras debutbok Ilmmiid gaskkas (2013), lydbok pĺ samisk (2014) og i norsk oversettelse Mellom verdener (2014). Boka var nominert til Nordisk Rĺds litteraturpris for barne- og ungdomslitteratur i 2014.
   Dette er fřrste del i en dramatisk og spennende fantasy fortelling. Fortsettelsen, del to, Doaresbealde doali er utgitt pĺ samisk 2014.
   Máret Ánne Sara – Mikkol Ivvára Jovsseha Ivvára Máret Ánne er kunstner, journalist og forfatter som har vokst opp i reindrifta og bor nĺ i Guovdageaidnu.


ISBN 978 82 90625 85 1, pocket
215 pages/siiddu/sider, translated from Sámi to English by Laura A. Janda
NOK 120,- (app./sullii/ca. 130 SEK, ca. 14 Euro)
© 2016 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Ĺdĺ girjje - Ny bok
guovvamáno 4 b. / 4 februari 2016





Ĺrddĺ

Harriet Nordlund



 
Ĺrddĺ       Harriet Nordlund
2016, ISBN 978 82 90625 81 3, 152 s.
PDF girjji birra/om boken

Giehto álgon la Ibbá vihtta jage ja ĺrru sijdatjin julevusáme bájken ĺrddĺrabdan. Danna älla ietjá máná gĺ Sunná, stuoroabbás, valla sĺn manná skĺvlĺn ja ĺrru internáhtan Jĺhkĺmĺhken, ja Ibbá de viertti stuvssit rádnaj ĺllessjattugij ja juhtusij siegen. Buoremusát lijkku biernatjivgatjijda ma li sijá huvson, stálpetjivga gis älla ĺvvĺnis nĺv suohttasa. Ibbá dahká aj lijggeväráldav, subtsasväráldav gĺnnĺ máhttá idjalĺtte tjavelga nanna nástij vuosstij háledit, ja rádnastallat Álujn ganijálmmugis, mij ĺrru ednama sinna.
    Valla garra oallevuohta Ippáv jĺksĺ. Gietjajagágin la sunji aj muddo skĺvllĺj álgget ja internáhttaj ĺrrut. De dal hähttu báktjasij, moare ja vuosstehágo baktu gávnnat gĺk la láttij sebrudagán sábmen viessot, vuollegap viesádin. Valla Ibbá gierddá ja vájvij tjadá nannu, gieresvuohta äjgádijda Lĺddeäddnáj ja Sarvvaáhttjáj, ja Áddjáj ja Ánndarissaj suv jasskat. Sij li agev danna, nannusa.
    Harriet Nordlund ĺni subttsasij álkket ja njuolgga tsuojgot stuodaĺrroj bäjvvásasj viessomav 50-lĺgo mannjegietjen. Oadtjop tjuovvot gĺ sláddjiji ja suojnniji, gĺ vuostájt suovastuhtti, gĺ káffavuosstá bánij gaskan gitjárt, gĺ ájagátten biktasijt bassi, ja Ippájn ja suv áhtjijn tjuktjebivdedijn njáhkat. Ibbá vuojn dárbaj tjuvtje sĺjijt háledittjat!
    Harriet Nordlunda sjuggelis ja moatte bále alvos mánnávuohtasubtsas, mij la ietjas diedoj milta, tjáppagit tjielggi gieresvuodav sámij viessomvuohkáj, ja sámij lahkavuohtaj juhtusij ja luondo hárráj.
    Ĺrddĺ l girjje gájkka álldarijda; girjje mij duohtat ja ájnas gatjálvisájt bĺktĺ.
    Karin Tuolja l jĺrggĺlam julevusámegiellaj ja Kerstin Hjertén la gĺvĺjt sárggum.


ISBN 978 82 90625 81 3
152 siiddu/sider, pĺ lulesamiska / julevusámegiellaj
NOK 195,- (sullii/ca.pris 205 SEK)
© 2016 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Ĺdĺ girjje - Ny bok
guovvamáno 4 b. / 4 februari 2016





Ĺrddĺ - Vid trädgränsen

Harriet Nordlund


 
Ĺrddĺ   Vid trädgränsen     Harriet Nordlund
2016, ISBN 978 82 90625 82 0, 152 s.
PDF girjji birra/om boken

När berättelsen tar sin början är Ibbá fem ĺr och bor med sin familj vid trädgränsen, ĺrddĺ, i en liten by inom det lulesamiska omrĺdet i Norrbotten. Här finns inga andra barn förutom storasyster Sunná, men hon gĺr i skola och bor pĺ internat i samhället, sĺ Ibbá fĺr söka sina lekkamrater bland de vuxna och bland djuren. Allra bäst tycker hon om de tre björnungarna som familjen tar hand om, vargarna är inte alls lika roliga att ha att göra med. Ibbá skapar sig ocksĺ en parallellvärld, en fantasivärld där det är möjligt att uppkrupen pĺ en ugglas rygg flyga mot stjärnorna och att bli vän med Álu frĺn ganijfolket som bor i underjorden.
    Men den bistra verkligheten hinner ifatt Ibbá. När hon fyller sju ĺr är det dags ocksĺ för henne att börja skolan och bo pĺ internat. Nu fĺr hon i smärta, vrede och uppror lära sig vad det innebär att vara same i det storsvenska samhället, att vara en andra klassens medborgare. Men Ibbá uthärdar och gĺr stärkt genom svĺrigheterna, hon vilar tryggt pĺ kärleken till sina föräldrar, Fĺgelmamman och Älgpappa, och sina farföräldrar Áddjá och Ánndaris. De finns alltid där, orubbliga.
    Harriet Nordlund berättar enkelt och okonstlat i korta kapitel ocksĺ om det dagliga livet för en smĺbrukarfamilj i slutet pĺ 50-talet. Vi fĺr vara med när höet slĺs och skohöet samlas in och buntas, när ostarna röks, när kaffeosten gnisslar mellan tänderna, när kläderna tvättas vid kallkällan; vi fĺr smyga med Ibbá och hennes pappa pĺ tjäderjakt - Ibbá behöver ju tjäderns vingar för att kunna flyga!
    Harriet Nordlunds fantasifulla och mĺnga gĺnger dramatiska barndomsskildring, som bygger pĺ hennes egna erfarenheter, är en vacker kärleksförklaring till det samiska levnadssättet och till samernas självklara närhet till djurlivet och naturen.
    Ĺrddĺ - vid trädgränsen är en bok för alla ĺldrar; det är en bok som berör och som ställer viktiga frĺgor.
    Boken är illustrerad av Kerstin Hjertén och Karin Tuolja har översatt boken till lulesamiska.


ISBN 978 82 90625 82 0
152 siiddu/sider, pĺ svenska
NOK 195,- (sullii/ca.pris 205 SEK)
© 2016 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Odda girji - Ny bok
guovvamánu 4 b. / 4 februari 2016


Jámán oanehis bottu
Jag dör en kort stund


Stina Inga

 
Jámán oanehis bottu - Jag dör en kort stund       Stina Inga
2016, ISBN 978 82 90625 83 7, 80 s.
PDF girjji birra/om boken

Stina Inga, riegádan 1974, orru ja bargá Gironis. Son lea nuorravuoda rájis cállán ja lea ies oahpahallan cállit sámegiela. Su vuosttas diktagirjji, Ferten eallima joksat man DAT almmuhii 1995, oaccui olu rámi ja fuomásumi. Manjit girji Skilli coavdagat coavjji dievva man son ies almmuhii 2009, lei sihke sáme- ja ruotagillii. 20 jagi mannjil vuosttas girjji mii leat hui ilus ja rámis almmuhit su odda girjji, Jámán oanehis bottu, mii maid lea sáme- ja ruotagillii.
    Girji lea muitalus diktahámis gos nissonolmmos cállá iezas stuorra ráhkisvuodas mii rievdá bahca beahttasupmin, garra ballun ja jápmin jurdagiidda. Loahpas suhttu ja vassi jorrá nanusmuvvamii ja odda eallinmoktan.

Hálidan dovdat biekka fas
gaikut vuovttaid
biktasiid
Spihccet muoduid
Hálidan fas cuozzut
borsu johkagáttis
Dát dáhpáhusat govviduvvojit earenoamás fámuin ja dovdduin ja lea veadjemeahttun várjalit iezas dáid bákcasiid vuostá maid divttaid "mon" vásiha go guorrá bálgá Eallimii. Su áhku jápmima mannjil son mearrida cuozzilit ja iige vuollánit, ja nu gártá áhku jápmin su eallima nannet.
    Odda diktacoakkáldagain Stina duodasta iezas saji sámi diktacálliid gaskkas.



Stina Inga är född 1974, bor och arbetar i Kiruna. Hon har skrivit sen ungdomsĺren och har pĺ egen hand lärt sig det nordsamiska skriftsprĺket. Hon debuterade 1995 pĺ förlaget DAT med diktsamlingen Ferten eallima joksat (Jag mĺste hinna i kapp livet/ej översatt till svenska), en bok om ung förälskelse och svek. Boken fick bra respons och mĺnga fina lovord. 2009 gav Stina Marsja, som hon dĺ hette, ut boken Skilli coavdagat coavjji dievva/Med magen full av skramlande nycklar pĺ eget förlag. Boken har parallelltext pĺ nordsamiska och svenska. Sĺ är ocksĺ fallet med Stina Ingas nya bok som DAT nu har glädjen att publicera: Jámán oanehis bottu/Jag dör en kort stund.
    Boken är en lĺngdikt där en kvinna skildrar sitt livs stora kärlek som efter hand förvandlas till bitter besvikelse, panisk rädsla och dödslängtan. Till slut växer vreden och hatet fram och leder till läkning och ny livsglädje:

Jag vill känna vinden slita
i hĺret,
i kläderna
Jag vill stĺ i ett virvlande vatten
Processen gestaltas med säregen styrka och närvaro, det är omöjligt att inte beröras av diktarjagets smärtfyllda väg tillbaka till Livet. I läkningsprocessen har sorgen över hennes älskade mommos död en avgörande betydelse. Döden blir, paradoxalt nog, livgivare.
    Med sin nya diktsamling framstĺr Stina Inga alltmer som en av de mest angelägna samiska poeterna.


Stina Inga lea ovdal almmuhan dáid diktacoakkáldagaid / tidigare utgivna diktsamlingar:
Ferten eallima joksat, DAT 1995.
Skilli coavdagat coavjji dievva/Med magen full av skramlande nycklar, Författarens Bokmaskin 2009.

Mielde antologiijan / Medverkat i antologier: Beyond the Wolf Line. An Anthology of Sami Poetry, Making Waves 1996; Göra upp eld, Glesbygdsverket 1996; Juoga mii geasuha. Sámi girjecálliid searvvi antologiija, Davvi Girji 2001; Taste of Paper. Anthology of Texts from the Young Writers Meeting in Visby 2002, Östersjöns författar- och översättarcentrum 2002; Nio, Black Island Books 2002.

Almmuhan divttaid áigecállagiin / Publicerat dikter i olika tidskrifter, ea.ea/bl. a.: Lyrikvännen nr 1/2000 ja Islándda/och isländska Andblćr, 2000, Timarit um listir, 10. hefti, Höfundar.


ISBN 978 82 90625 83 7
80 siiddu/sider, pĺ nordsamiska och svenska / davvisáme- ja ruotagillii
NOK 110,- (sullii/ca.pris 120 SEK)
© 2016 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Odda girji - Ny bok
cakcamánnu / september 2015





sĺ den fremmede ikke blir mer fremmed

Niillas Holmberg




 
sĺ den fremmede ikke blir mer fremmed       Niillas Holmberg
2015, ISBN 978 82 90625 80 6, 133 s.
PDF girjji birra/om boken

Denne bok er en oversettelse til norsk av Niillas Holmberg (f. 1990) sin andre diktbok, Amas amas amasmuvvat. Diktsamlinga ble tildelt Samerĺdets litteraturpris i 2014 og var nominert til Nordisk Rĺds Litteraturpris 2015. Niillas er fra Ohcejohka / Utsjoki i Finland og bor i dag i Tromsř.
    Niillas leker med sprĺket og sprĺkbildene, og diktene spenner fra det episke-lyriske til det knappe og konsise. Pĺ sin sćregne mĺte bygger han bilder med ord og merker stiene som leder leseren til diktenes verden. En konkret sprĺkbruk gjřr det lettere ĺ fřlge hans tankeverden.
    Naturen er alltid en del av hans dikt, direkte eller via omveier. Hans humoristiske mĺte ĺ pĺpeke saker, blandet med litt selvironi, overrasker leserne som vil nikke gjenkjennende. Fram trer en samisk kunstner som har vokst opp i, og kjenner, det tradisjonelle livet og som lever i det superglobale informasjonssamfunnet.
    Niillas er en mangesidig kunstner. Han skriver dikt og sanger, tonesetter, spiller og synger. I tillegg er han ogsĺ skuespiller. Han lever i tiden, men ikke uten rřtter. I hans diktning ser man hvordan han verdsetter sine rřtter samtidig som han evner ĺ se fremover. I 2009 debuterte han med diktsamlinga Dego livccen oaidnán iezan (Som om jeg hadde sett meg selv), der han fanget bĺde unges og voksnes interesse.
    Ogsĺ i utlandet har man kunnet glede seg over hans dikting. Han har fřrt samisk poesi til poesifestivaler i et titals land i Europa, Sřr-Amerika og Asia, der han har lest sine dikt som ble tolket til de lokale sprĺkene.
    Boken er gjendiktet til norsk av Rawdna Carita Eira.



Dát girji lea dárogiel jorgalus Niillas Holmberga (r. 1990) nubbi diktacoakkálmasas Amas amas amasmuvvat. Girjjis son oaccui Sámirádi girjjálasvuoda bálkkasumi 2014 ja lei evttohuvvon Davviriikkaid rádi girjjálasvuoda bálkkasupmái 2015.
    Niillas stoahká sániiguin ja giellagovaiguin. Sus lea cielgasit iezas vuohki hukset sániiguin govaid ja dihkkádit bálgáid, mat dolvot lohkki divtta máilbmái. Konkrehtalas giella addá buori coavcci cuovvolit su jurdagiid.
    Luondu lea oppa áigge fárus su divttain. Njuolga dahje mohki bokte. Su humoristtalas vuohki cuigestallat ja seammás veahás iezasge bilkidit bidjá lohkki himáhallat ja nivkkuhit, ahte aiddo fal nie. Girjjis ihtá dáiddár gii lea bajássaddan, ja dovdá, sámi árbevirolas eallima ja gii ies orro dálá superglobála informasuvdna servodagas.
    Niillas lea mánggabealat dáiddár. Son cállá divttaid ja lávlagiid, bidjá suonjaid, lávlu ja cuojaha. Dasa lassin son lea neavttár. Son eallá dálá odda áiggis, muhto ii fal ruohttasiid haga. Su divttain vuhtto maid man cieknjalit son gudnejahttá máttuideamet, muhto gal son máhttá jurddasit ovddosguvluige.
    Niillas bovttii juo vuosttas girjjiinis, Dego livccen oaidnán iezan, 2009, nuoraid ja ollesolbmuid berostumi ja dát nubbi girji lea dakkár, mii duodas rohtte olbmo fárrui ja lokte divttain návddaseami áibbas odda dássái.
    Niillasa divttain leat juo beassan illudit maiddái diktafestiválain nuppelot riikkas Eurohpás, Mátta- Amerihkás ja Asias, gos son lea lohkan divttaidis sámegillii ja báikkálas ceahpit fas guovllu gillii.
    Rawdna Carita Eira lea jorgalan su divttaid dárogillii.


nĺ har jeg vendt tilbake til bildet vĺrt
blitt litt eldre, lćrt
og her ser du meg
som linerlens stjert vippende til deg

vĺkn opp, det er pĺ tide ĺ vĺkne, vĺkn opp!!
-----

Helsinkis store sřnn er i nřd
sĺ mange trćr
krokete som giktbrudne rygger

hvem gidder vel ĺ omfavne dem
-----

om sommeren er det mygg
om vinteren hjertesorg

alltid har vi noe som
ser ut til ĺ bli igjen
som suger det gamle blode
-----

la oljen ta slutt
la bankene velte
la tusenvis av uvesentligheter dř

hvis bare
-----

venter pĺ deg:

redets enebarn ventende
pĺ at mor skal gi lov til
ĺ slippe taket i reirkanten
og fly

imens eter jeg mark
betrakter verden
der alt ser ut til ĺ hende
unntatt meg
-----

kan vi ikke joike gamle joiker
slik at vi husker vĺre forfedre
og selv gi nye joiker
sĺ vi en dag kan bli de forfedrene
sĺ vĺre etterkommere husker
at ogsĺ de er fřdt
som solsřnnens barn


ISBN 978 82 90625 80 6
133 siiddu/sider, pĺ norsk, bokmĺl/dárogillii
NOK 195,- (sullii/ca.pris 205 SEK, 20 Euro)
© 2015 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Ny bok
april 2015


Renkalven Mavve
pĺ vingliga ben


Madeleine Renhuvud
text och bilder





 

Renkalven Mavve       Madeleine Renhuvud
2015, ISBN 978 82 90625 79 0, 23 s.
PDF om boken

Renkalven Mavve föds en kylig och blĺsig vĺrdag pĺ en snöfri fläck i fjällen. Den nyfödda tilltufsade kalven är nyfiken och ger sig direkt ut pĺ äventyr. Den erfarna mamman, renvajan, försöker vägleda sin kalv, men lilla Mavve hamnar trots det i svĺrigheter. Mavve blir skrämd av en örn, ramlar i en bäck och hamnar hos Sajvefolket.
    Berättelsen är frĺn en renkalvs perspektiv där händelser frĺn vardagen blandas med äventyr frĺn gamla samiska sägner och sagor, detta blandat med fantasi och egen fri tolkning av dessa berättelser.
    För de barn som själv kan läsa är boken en skatt. Boken har fantasifulla rena bilder och är en visuell upplevelse, ocksĺ för mindre barn som lyssnar, dĺ figurerna är enkla och uttrycken klara.
    Madeleine Renhuvud som har skrivit och illustrerat boken är uppvuxen i Mittĺdalens sameby. Renskötseln har alltid varit en stor del av hennes liv. Hon har hämtat sin inspiration frĺn den miljön. Madeleine arbetar nu som lärare i bild, textil och sydsamiska och bor i Falun.

s. 10-11

s. 14-15

s. 20-21


ISBN 978 82 90625 79 0
23 siiddu/sider, pĺ svenska
NOK 110,- (sullii/ca.pris 130 SEK)
© 2015 DAT os
Dćngkoeh / Dingo / Bestill / Beställ:  dat@dat.net


Odda girji - Ny bok
november / skábmamánnu 2014


Beaivvás cuohká gaba
Aurinko juo kermaa


Inger-Mari Aikio
Miro Mantere

Diktamusihkkaduodji     Runomusiikkiteos

 
Beaivvás cuohká gaba        Inger-Mari Aikio
2014, ISBN 978 82 90625 78 3, 152 s + DATCD-67, 40 min.
PDF girjji birra/om boken

Beaivvás cuohká gaba – Aurinko juo kermaa lea diktacálli Inger-Mari Aikio (Ima) ja jietnadáiddármusihkkár Miro Mantere diktamusihkkaduodji. Girji ja cd seamma bearpmaid siste.
   Beaivvás cuohká gaba riegádisgodii go Miro dáhtui Ima cállit oanehis divttaid musihkkaduodjái. Girjjis leat buot divttat leat sáme- ja suomagillii.
   Divttat leat juhkkon gávcci oassái, gávcci jagiáigái, ja luondu ies oaidná ja muitala. Luonddu báhkat ja buollasat ja olbmo miella johtet giehtalagaid. Girji álgá Sámi alimus áiggis ja nohká lohpádusaid áigái; namalassii giddageassái goas olles luonddu fámut ja gáhppálagat fas leat ealáskeamen ja máhccamin.
   Divttat leat oanehaccat ja deaivilat, mat girjjálasvuoda doahpagiid hárrái muittuhit sihke aforismmaid ja vel sátnevádjasiid ge. Ima lea hábmen divttaidis ovddalgihtii mearriduvvon cállinminstara mielde, man son ies gohcoda ”taikun”, movttiidahtton guovtti Japána diktenhámiin, namalassii ”haiku” ja ”tanka”. Goappasat hámit galget leat cállon cavga stávvaljuogu mielde, mas haiku-divttain galgá leat stávvaljuohku lea 5-7-5 golmma linjjái, ja tanka-divttat gis leat hábmejuvvon vuogádagain 5-7-5-7-7 vida linnjái. Ima divttat cuvvot stávvaljuogu 5-7-7.
   Dáinna girjjiin oazzut odasmahtti ja hámi dáfus hástaleaddji diktacoakkáldaga, mii doallá hui alla dási ja duodasta dovdamusa máilmmi girjjálasvuhtii ja mii movttiidahttá odda vugiid iskat.
   CD mii cuovvu girjji lea diktamusihkkaduodji mas Ima lohká divttaidis sihke sáme- ja suomagillii, ja muhtin divttaid Miro lávlu suomagillii. Jagiáiggiid ja dovdduid molsasuvvan gullo musihkas ja sániin. Miro hukse jietnamáilmmi, mas luondu, musihkka ja divttat saddet oktan ollisvuohtan.



Beaivvás cuohká gaba – Aurinko juo kermaa (Solen lepjer flřte) er et poesilydverk satt sammen av Inger-Mari Aikos dikt og Miro Manteres musikk- og lydkomposisjon, med bok og CD mellom samme permer.
   Ideen til Beaivvás cuohká gaba ble unnfanget for tre ĺr siden nĺr Miro ba Ima skive korte dikt som han kunne lydlegge. Alle dikt er pĺ nordsamisk og finsk.
   Boken er i ĺtte deler, delt etter ĺrstidene, hvor naturen selv er betrakteren og fortelleren. Varmen og kulden i naturen og menneskesinnet fřlger hverandre. Boken begynner med sommeren, nĺr naturen er pĺ sitt hřyeste, og slutter med vĺrsommeren med lřfte om livet nĺr naturen igjen vĺkner og kommer tilbake i all sin kraft.
   Diktene er korte og presise, som i formen bygger bĺde pĺ aforismer og ordtak. Ima har bygget diktene etter bestemte former som hun selv kaller “taiku”, inspirert av japansk haiku- og tanka diktning som i oppbyggingen fřlger en stram stavelse. Begge formene har et stramt stavelesdeling, der haiku-dikt har 5-7-5 pĺ tre linjer, og tanka-dikt har 5-7-5-7-7 pĺ fem linjer. Ima gjřr sine dikt etter 5-7-7, altsĺ taiku.
   Med denne boken fĺr vi en nyskapende og utfordrende diktsamling som formmessig holder et hřyt nivĺ som viser forfatterens relasjon til verdenslitteratur.
   CD’en som fřlger boken er et poesilydverk der Ima leser diktene bĺde pĺ samisk og finsk, og noen dikter synger Miro pĺ finsk. Ĺrstidene og endringene oppleves gjennom musikken, ordene og lydbildet der naturen, musikken og diktene vokser til en helhet.



beaivvásge ferte
vuollánit skápma gihtii
láidehallat buollasii

- - -

skábma guoddila
gahpiris uksagurrii
orusta, ásaiduvvá

- - -

muohtaroavggu vuol
rievssat ii beros suohkuin
maid rieban godii cakcat

- - -

biekkat cuojahit
almmi cuovgaorgela
nuohtta njuikkoda jasas

- - -

askasat golget
báktecullosiid nierain
gidda leabbu riessamiid


ISBN 978 82 90625 78 3
152 s., + DATCD-67, 40 min. Sáme- ja suomagillii/nordsamisk og finsk
NOK 250,-/SEK 290,-
© 2014 DAT os & Ima Filbma- ja sátneduodji
Dingo / Bestill:  dat@dat.net





Kaleanddar    Calendar 2015










 
Áillohas - Nils-Aslak Valkeapää       Govat ja divttat Ruoktu váimmus girjjis, DAT 1985
Artworks and poems from the book Trekways of the Wind, DAT 1994

Davvisáme- ja engelasgillii / pĺ nordsamisk og engelsk
Mánu- ja beaivenamat maiddái julev-, ĺarjel-, nuortalas- ja anársámegillii / mĺneder og dager ogsĺ pĺ sřr-, lule-, řst- og enaresamisk
33 x 36 cm , NOK 150,-, (sullii/ca SEK 160,-, 17,50 euro)
PDF kaleandara birra/om kalenderen


© 2014 DAT os & Lásságámmi
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Odda girji - Ny bok
september / cakcamánnu 2014



Minsta lilla liv har sin jojk


Maj Lis Skaltje




 
Minsta lilla liv har sin jojk       Maj Lis Skaltje
2014, ISBN 978 82 90625 76 9, 303 s.

LUONDU JUOIGGAHA girji jorgaluvvon ruotagillii / Svensk översättning av LUONDU JUOIGGAHA
PDF girjji birra/om boken

Minsta lilla liv har sin jojk är en översättning frĺn nordsamiska av boken Luondu juoiggaha, DAT 2005.
Maj-Lis Skaltje intervjuade 1992 närmare femtio samer, frĺn Arjeplog i söder till Karesuando i norr, om deras tankar om, erfarenheter och minnen av jojken.
Berättarna, den äldsta född 1912 och den yngsta 1954, ger en bild av hur jojken är knuten till människan och hur den vuxit fram i samspelet mellan människan och naturen och renen. Dessutom ger de en bild av livsvillkoren för samerna under 1900-talet.
Boken är illustrerad med fotografier frĺn de intervjuades privata fotosamlingar.



Luondu juoiggaha girji, DAT 2005, jorgaluvvon ruotagilli.
Maj-Lis Skaltje lea 1992:s jearahallan lagabui vihttalogi olbmo, Árjepluovi rájes Gárasavvonii, sin jurdagiid, vásáhusaid ja muittuid juoigama birra. Son lei Ruota Sámiid Riikkasearvvi ovddas coaggime dieduid sámiid musihkkavieruid birra.
Buohkat geat muitalit eai leat juoigit, muhto juohkehaccas lea juogalágán muitu dahje govvehus juoigama hárrái. Muitaleaddjit, boarráseamos riegádan 1912 ja nuoramus 1954, govvejit got juoigan lea catnon olbmo doaimmaide ja maiddái jáhkkui, ja dasa lassin oazzu gova jearahallon olbmuid guovllus ja eallimis sin áiggis.



Jojken är renens musik.
Jojken har fĺtt sina toner frĺn fĺglarnas, bäckarnas och vindarnas ljud.
Jojken har förkortat lĺnga, mörka vinternätter, varit sällskap i de vida skogarna, den har gett kraft när sinnet varit nere och arbetet känts tungt.
Jojk är glädje.
Jojken gör att man förblir ung.
Jojken är erinringens konst, en källa till gemensam glädje och ett sätt att visa sin kärlek.
Jojk nĺr bortom orden, för samman och enar släkten, kamrater och generationer. Den nĺr även de personer som redan befinner sig i den andra världen.

Detta berättades för mig när jag under nĺgra sommarveckor reste omkring i det nordliga samiska omrĺdet i Sverige för att för Samernas Riksförbunds räkning samla in kunskap om samisk musiktradition.
Jag har träffat och intervjuat ett femtiotal personer i norra Sverige för denna bok. Alla är inte jojkare, har aldrig varit det, men alla har de minnen eller tankar kring jojken.


ISBN 978 82 90625 76 9
303 s., ruotagillii/pĺ svenska
Översättare/Jorgaleaddjit: John E Utsi, Kristina Utsi, Maj Lis Skaltje
NOK 250,-/SEK 290,-
© 2014 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Odda jietnagirji - Ny lydbok
september / cakcamánnu 2014


jietnagirji
ILMMIID GASKKAS


Máret Ánne Sara

 
jietnagirji / lydbok ILMMIID GASKKAS       Máret Ánne Sara
2014, ISBN 978 82 90625 77 6, 4 dii./tim 33 min, 4 CD + 1 CD mp3
PDF girjji birra/om boken

Ilmmiid gaskkas lea nuoraidromána boazosáminuoraid Sánne ja Lemme birra.
Viellja, Lemme, ráhkista mohtorcrossa ja illuda odda crossavuodjinsilljui. Sánne deaivá gávpogis muhtin seahkánan olbmuin gii sutnje hoahká juoga ”neavrri máná” birra.
Ruovttus áhcci suhttá issorasat go saddá sáhka dan odda crossasilju birra mii bilistivcce buriid guohtoneatnamiid. Lemme jávkkiha olggos ja Sánne cuovvula.
Oappázagat jávkaba ilmma luotta haga ja moras ja ohcaleapmi ruovttus lea stuoris. Buohkat báhcet imastallat mii lea dáhpáhuvvan. Dusse crossasihkkel gávdno álggahuvvon crossabána lahka.
Ilmmiid gaskkas girjjis vásihat cilgetmeahttun dáhpáhusaid ja surgadis vásáhusaid imaslas máilmmis.

Girjecálli ies lohká jietnagirjji Ilmmiid gaskkas. Dat lea girjin almmuhuvvon 2013 ja lea vuosttas girji gelddolas fantasy ráiddus. Nubbe girji Doaresbealde doali almmuhuvvui 2014.

Girji lea evttohuvvon Davviriikkaid mánáid- ja nuoraid girjjálasvuoda bálkkasupmái 2014.



Ilmmiid gaskkas er en ungdomsroman om sřsknene Sanne og Lemme som lever i en reindriftsfamilie.
Broren Lemme som elsker motocross gleder seg til den nye crossbanen. Inne i byen, har sřsteren Sanne mřtt en forvirret person som bablet noe uforstĺelig om ”djevelens unge”.
Etter farens raseriutbrudd ved middagsbordet om beiteland som blir řdelagt av den nye motocrossbanen stikker Lemme av i sinne. Sanne blir med.
Sřsknene blir sporlřst borte og hjemme er sorgen og fortvilelsen stor. Hvor har de blitt av og hva er det som har skjedd. Bare crossykkelen blir funnet ved den pĺbegynte nye crossbanen.
I Ilmmiid gaskkas gĺr vi inn i uforklarlige hendelser med redselsfulle opplevelser i en hinsidig verden.

Lydboken Ilmmiid gaskkas lest av forfatteren selv, er hennes debutbok fra 2013. Boken er fřrste del i en dramatisk og spennende fantasy fortelling, fortsettelsen, del to, Doaresbealde doali er utgitt som bok 2014.
Máret Ánne er kunstner, journalist og forfatter som har vokst opp i reindrifta og bor nĺ i Guovdageaidnu.

Boken Ilmmiid gaskkas, i norsk oversettelse Mellom verdenerer nominert til Nordisk rĺds barne- og ungdomslitteraturpris 2014.


ISBN 978 82 90625 77 6
4 dii./tim 33 min, 4 CD + 1 CD mp3, samegillii/pĺ samisk
NOK 250,-
© 2014 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Odda girji - Ny bok
august / borgemánnu 2014



MELLOM VERDENER


Máret Ánne Sara




 
MELLOM VERDENER       Máret Ánne Sara
2014, ISBN 978 82 90625 75 2, 207 s.
PDF girjji birra/om boken

Mellom verdener er en ungdomsroman om sřsknene Sanne og Lemme som lever i en reindriftsfamilie.
Broren Lemme som elsker motocross gleder seg til den nye crossbanen. Inne i byen, har sřsteren Sanne mřtt en forvirret person som bablet noe uforstĺelig om ”djevelens unge”.
Etter farens raseriutbrudd ved middagsbordet om beiteland som blir řdelagt av den nye motocrossbanen stikker Lemme av i sinne. Sanne blir med.
Sřsknene blir sporlřst borte og hjemme er sorgen og fortvilelsen stor. Hvor har de blitt av og hva er det som har skjedd. Bare crossykkelen blir funnet ved den pĺbegynte nye crossbanen.
I Mellom verdener gĺr vi inn i uforklarlige hendelser med redselsfulle opplevelser i en hinsidig verden.

Mellom verdener er en oversettelse fra samisk av Máret Ánne Sara sin debutbok Ilmmiid gaskkas, 2013. Dette er fřrste del i en dramatisk og spennende fantasy fortelling. Fortsettelsen, del to, Doaresbealde doali er utgitt pĺ samisk 2014.
Máret Ánne er kunstner, journalist og forfatter som har vokst opp i reindrifta og bor nĺ i Guovdageaidnu.

Boken Ilmmiid gaskkas, i norsk oversettelse Mellom verdenerer nominert til Nordisk rĺds barne- og ungdomslitteraturpris 2014.



Mellom verdener lea nuoraidromána boazosáminuoraid Sánne ja Lemme birra.
Viellja, Lemme, ráhkista mohtorcrossa ja illuda odda crossavuodjinsilljui. Sánne deaivá gávpogis muhtin seahkánan olbmuin gii sutnje hoahká juoga ”neavrri máná” birra.
Ruovttus áhcci suhttá issorasat go saddá sáhka dan odda crossasilju birra mii bilistivcce buriid guohtoneatnamiid. Lemme jávkkiha olggos ja Sánne cuovvula.
Oappázagat jávkaba ilmma luotta haga ja moras ja ohcaleapmi ruovttus lea stuoris. Buohkat báhcet imastallat mii lea dáhpáhuvvan. Dusse crossasihkkel gávdno álggahuvvon crossabána lahka.
Mellom verdener girjjis vásihat cilgetmeahttun dáhpáhusaid ja surgadis vásáhusaid imaslas máilmmis.

Mellom verdener lea jorgaluvvon sámegielas Ilmmiid gaskkas (DAT 2013) mii lea vuosttas girji gelddolas fantasy ráiddus. Nubbe girji Doaresbealde doali almmuhuvvui 2014.

Girji lea evttohuvvon Davviriikkaid mánáid- ja nuoraid girjjálasvuoda bálkkasupmái 2014.


ISBN 978 82 90625 75 2
207 siiddu/sider, dárogillii/pĺ norsk (bokmĺl)
NOK 340,-
© 2014 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Odda girji - Ny bok
cuonjománu 17 b. / 17 april 2014



DOARESBEALDE DOALI


Máret Ánne Sara




 
DOARESBEALDE DOALI       Máret Ánne Sara
2014, ISBN 978 82 90625 74 5, 319 s.
PDF girjji birra/om boken

Doaresbealde doali lea Máret Ánne Sara vuosttas girjji, Ilmmiid gaskkas, joatkkagirji oappás guoktá Sánne ja Lemme birra guhte leaba geavvan nuppi ilbmái.
Doppe soai geahccaleaba ipmirdit movt árpmus dohko leaba geavvan bohccohámis. Ferteba maid heakkas gáhttet dan seammás go ohcaba geainnu eret ja ruoktut, ja fuobmába ahte ulddaid ilmmis leat stuorra váttisvuodat mat leat váikkuhuvvon daguin olbmuid máilmmis.

Dan odda girjjis beasat cuovvut mo geavvá go ohcaba geainnu ruovttoluotta olbmuid máilbmái … ja maiddái olbmuid máilmmis vurdet sihke hástalusat ja váralasvuodat.

Máret Ánne Sara – Mikkol Ivvára Jovsseha Ivvára Máret Ánne lea dáiddár, journalista, doaimmaheaddji ja girjecálli gii lea bajássaddan boazodoalu bearrasis ja orro dál Guovdageainnus.



Doaresbealde doali er fortsettelsen av Máret Ánne Saras debutbok bok Ilmmiid gaskkas om sřsknene Sanne og Lemme som har havnet i en annen verden.
Der forsřker de ĺ fatte hvordan og hvorfor de er der i reinsdyrs skikkelse. Samtidig som de forsřker ĺ finne veien tilbake til menneskeverdenen mĺ de kjempe for livet. Der oppdager de ogsĺ at problemene som truer den underjordiske tilvćrelsen skyldes inngrep pĺ naturen i menneskenes verden.

I den nye boken fĺr du fřlge sřsknenes sřken og kamp for ĺ finne veien hjem til menneskenes verden … hvor nye utfordringer og farer venter.

Máret Ánne Sara er kunstner, journalist, redaktřr og forfatter som har vokst opp i reindrifta og bor nĺ i Guovdageaidnu/Kautokeino. Hun er nominert til Nordisk rĺds barne- og ungdomslitteraturpris 2014 for sin debutbok Ilmmiid gaskkas.


ISBN 978 82 90625 74 5
319 siiddu/sider, davvisámegillii/pĺ nordsamisk
NOK 250,- (sullii/ca.pris 290 SEK)
© 2014 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Odda girji - Ny bok
guovvamánnu 1 b. / 1 februar 2014


100 MIGRATORY

A local and world-wide art project dealing with the notion of origin and migration
Bájkálasj ja väráldav birra dájddaprojäkta álgo ja jĺhtema birra


Monica L Edmondson


 
100 MIGRATORY       Monica L Edmondson
2014, ISBN 978 82 90625 73 8, 160 s.
PDF girjji birra/om boken


100 MIGRATORY är en berättelse i ord och bild om ett flerĺrigt konstprojekt, som omfamnar en hel värld. Hundra kärl av glas beger sig ut pĺ en världsomspännande resa, tur och retur, med start i deras hem i ett vidsträckt vintervitt fjällandskap, Ulldevis, mitt i det gränslösa Sábme – Sameland. Nu har kärlen ĺtervänt och visas med bilder, dans, text och musik pĺ Västerbottens museum i Umeĺ 1 februari–11 maj inom projektet Rock Art in Sápmi, Umeĺ 2014 Kulturhuvudstadsĺret.

Monica har sammanflätat samisk tradition, glas och konsthantverk i ett konstnärligt uttryck. Kärlet som form och glaset som material agerar budbärare för frĺgor om tillhörighet, identitet, ursprung och migration. Glaskärlen lyfts fram som en metafor för människan och berättar om vikten av en trygg varm kärna i var människas liv. Samtidigt visas vikten av att just vĺga resa ut frĺn trygghetszonen, för att öka förstĺelsen och respekten för det främmande.

Konstboken 100 MIGRATORY visar fotografier frĺn kärlens resor i världen. Texten är pĺ lulesamiska och engelska, och ett urval finns i svensk översättning.

Monica L Edmondson är en uppmärksammad konstnär, född och uppvuxen i Gällivare, som efter studier i Australien ĺtervände till norra Sverige där hon etablerade sig som konstnär med inriktning glas. Sedan 2002 arbetar hon frĺn egen glasateljé och verkstad i Tärnaby. I Monicas arbeten möter den samiska kulturen det internationella, bĺde tekniskt och konceptuellt, ofta med tydliga influenser frĺn den vidsträckta vita vintern.


Quickly now Hurry to tell the story
of where everything began
and why the vessel of glass
is you and me

Her exquisite red dress is too cold
soon the numbing air grips thought
and what there is to say
is not expressed

How shall she begin?
-----

Ruvva

Rĺhtto subtsastittjat
gĺsstĺ divna álgov dahkin
ja manen glássagáre
li dĺn ja mĺn

Suv sierra vuolppo le ilá galmas
ruvva galmma biegga mielav suojmmot
ja dat mij la sáhkan
ij gullu

Gĺktu galggá álgget?
-----

Nu är det brĺttom

Brĺttom att berätta historien
om alltings ursprung
och om varför kärlet av glas
är du och jag

Den exklusiva röda klänningen är för kall
snart avdomnar kölden tanken
och det som ska sägas
blir inte sagt

Hur ska hon börja?


ISBN 978 82 90625 73 8
157 siiddu/sider, julevsáme-, iennilsgiellaj/pĺ lulesamisk, engelsk, urval pĺ svensk
250,- nok (sullii/ca 290 SEK)
© 2014 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Odda girji - Ny bok
skábmamánnu / november 2013


SUGA SUGA SU


Elisabeth Utsi Gaup


 
SUGA SUGA SU       Elisabeth Utsi Gaup
2013, ISBN 978 82 90625 72 1, 87 s.
PDF girjji birra/om boken

Odasmahtton Suga suga su girji.
    Suga suga su stoahká, hoahká ja lávlu. Máidnasat, sátnevádjasat, diiddat, leaikkastanvuogit ja stohkosat sáhttet leahkit veahkkin go musihkain bargá. Daiguin manná láhccit vuoinna mii heive musihkkii ja dainna vugiin leat dovddut mielde.
    Nuohtat leat álkit ja ovttageardánat vai mii nákcet álggus dramatiseret jienaiguin ja lihkastagaiguin, atnit ritmmaid ja vel cuojahit suoknjacuojanasaiguin, njurgganasain, gitárain dahje piánoin.
    Girjji heive geavahit sihke ruovttus, mánáidgárddis, skuvllas ja mudui go háliida nannet árbevirolas máhtu ja sámegiela.
    Buorre doarjjan lea vel Suga suga su CD, mas lea oassi girjji lávlagiin, DATCD-6.

Suga suga su almmuhuvvui vuosttas háve 1989:s. Dál leat veahá odasmahttán girjji sisdoalu ja ráhkadahttán odda ivdnegovvosiid. Girjji eatnat prentosat muitalit, ahte Suga leamas ja lea ain dehálas oahpponeavvu oahpistit mánáid musihkalas máilbmái.
    Suga suga su girjji odasteami lea Jenni Laiti doaimmahan.



Ny revidert utgave av Suga suga su.
    Suga, suga su leker, rimer og synger. Eventyr, ordtak, jćrtegn, skřy og lek kan vćre fine mĺter ĺ nćrme seg sang og musikk samt fremme fřlelsen for musikk.
    Notene er gjort lettfattelige og enkle for at man skal kunne dramatisere med stemme, lyd, bevegelse, anvende rytme og spille med ulike instrumenter, flřyte, gitar eller piano.
    Boken passer bĺde hjemme, i barnehagen, skole og ellers nĺr man vil styrke samisk sprĺk og tradisjonskunnskap.
    Til boken finnes ogsĺ Suga suga su CD-en hvor en del av sangene i boken er innspilte, DATCD-6.

Suga suga su ble fřrste gang utgitt 1989. I den nye utgaven er boken fornyet, litt revidert samt fĺtt nye fargebilder. Bokens mange opplag bekrefter at Suga har vćrt, og er, et viktig lćremiddel nĺr barn innfřres i musikkens verden.
    Jenni Laiti har vćrt redaktřr for den nye utgaven av Suga suga su.



Nuvttá oahpponeavvu vuoddoskuvllaide ja mánáidgárddiide Norggas.
Dingojeaddji máksá páhkken- ja sáddengoluid.
PDF: Dingonskovvi nuvttá oahpponeavvu Suga suga su Dingoma sádde DAT girjelágádussii.
Word-fil: Dingonskovvi nuvttá oahpponeavvu Suga suga su

Boka er tilgjengelig vederlagsfritt for grunnskoler i Norge etter ordningen om gratis lćremidler som Sametinget har etablert.
Mottaker dekker kostnadene for ekspedisjon og frakt. Bestilling sendes til DAT.
PDF: Bestilling lćremiddel nordsamisk Suga suga su
Word-fil: Bestilling lćremiddel nordsamisk Suga suga su

ISBN 978 82 90625 72 1
87 siiddu/sider, davvisámegillii/pĺ nordsamisk
Govat/Illustrasjoner: Ánne-Márge N Päiviö
Nuohttamearkkaid cállán/Noteskriving: Paul Ol Jona Utsi
195,- nok (sullii/ca 220 SEK)
© 2013 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Odda girji - Ny bok
suoidnemánnu / juli 2013





amas amas amasmuvvat


Niillas Holmberg





 
amas amas amasmuvvat       Niillas Holmberg
2013, ISBN 978 82 90625 71 4, 136 s.
PDF girjji birra/om boken

Niillas Holmberga (23 jagi) nuppi diktagirjjis nuorra almmái lea lávken guhkes lávkki ovddos guvlui. Ii dusse gielalaccat muhto maiddái mielalaccat.
    Niillas stoahká sániiguin ja giellagovaiguin. Sus lea cielgasit iezas vuohki hukset sániiguin govaid ja dihkkádit bálgáid, mat dolvot lohkki divtta máilbmái. Konkrehtalas giella addá buori coavcci cuovvolit su jurdagiid.
    Luondu lea oppa áigge fárus su divttain. Njuolga dahje mohki bokte. Su humoristtalas vuohki cuigestallat ja seammás veahás iezasge bilkidit bidjá lohkki himáhallat ja nivkkuhit, ahte aiddo fal nie. Niillas ii njávkka miehtegulgii. Son dadjá njuolga, go dasa lea dárbu. Girjjis leat olu maid litna sánit, ráhkesvuohta maid muhtimat váillahedje su vuosttas girjjis.
    Niillas lea mánggabealat dáiddár. Son cállá divttaid ja lávlagiid, bidjá suonjaid, lávlu ja cuojaha. Dasa lassin son lea neavttár. Son eallá dálá odda áiggis, muhto ii fal ruohttasiid haga. Su divttain vuhtto maid man cieknalit son gudnejahttá máttuideamet, muhto gal son máhttá jurddasit ovddos guvluige.
    Niillas bovttii juo vuosttas girjjiinis, Dego livccen oaidnán iezan, nuoraid ja ollesolbmuid berostumi ja dát nubbi girji lea dakkár, mii duodas rohtte olbmo fárrui ja lokte divttain návddaseami áibbas odda dássái.
    Niillasa divttain leat jo beassan illudit maiddái olgoriikkain. Son lea dolvon sámi girjjálasvuoda omd. Kolombiai Medellínii, máilmmi stuorámus diktafestiválii, gos son logai divttaidis sámegillii ja báikkálas ceahpit fas spánskkagillii.
    Girjji govaid lea Antti Väre, Tamperes, sárgon.



I sin andre diktbok, Amas amas amasmuvvat, har den unge mannen Niillas Holmberg (23 ĺr), tatt et stort skritt fremover. Ikke bare sprĺklig, men ogsĺ i sinnet.
    Niillas leker med sprĺket og sprĺkbildene. Pĺ sin sćregne mĺte bygger han bilder med ord og merker stiene som leder leseren til diktenes verden. Et konkret sprĺkbruk gjřr det lettere ĺ fřlge hans tankeverden.
    Naturen er alltid en del av hans dikt, direkte eller via omveier. Hans humoristiske mĺte ĺ pĺpeke saker, blandet med litt selvironi, overrasker leserne som vil nikke gjenkjennende. Niillas stryker ikke med hĺrene. Han er rett pĺ sak nĺr det kreves. I boken er det ogsĺ mange myke ord, ogsĺ kjćrlighet.
    Niillas er en mangesidig kunstner. Han skriver dikt og sanger, tonesetter, spiller og synger. I tillegg er han ogsĺ skuespiller. Han lever i tiden, men ikke uten rřtter. I hans diktning ser man hvordan han verdsetter sine rřtter samtidig som han evner ĺ se fremover.
    Med sin fřrste bok, Dego livccen oaidnán iezan (Som om jeg hadde sett med selv), fanget Niillas bĺde unges og voksnes interesse. I sin andre bok drar han leseren med seg til forhřyet nyting av poesi.
    Ogsĺ i utlandet har man kunnet glede seg over hans dikting. Han har fřrt samisk poesi til bl.a. Medellín i Colombia, verdens střrste poesifestival, der han leste sine dikt pĺ samisk som ble tolket til spansk av lokale krefter.
    Boken er illustrert av Antti Väre fra Tampere.



Niillas Holmbergin (23 vuotta) toisessa runoteoksessa nuorimies on ottanut pitkän askeleen eteenpäin. Ei pelkästään kielellisesti, vaan myös mielellisesti.
    Holmberg temmeltää sanoilla ja kielikuvilla. Hänellä on selkeästi oma tapa rakentaa sanoilla kielikuvia ja viitoittaa polkuja, jotka johdattavat lukijan runon maailmaan. Konkreettinen kieli jättää hyvän jalansijan seurata hänen ajatuksiaan.
    Luonto on jatkuvasti läsnä hänen runoissaan, suoraan tai mutkan kautta. Hänen humoristinen tyyli näpäyttää niin muita kuin itseäänkin laittaa suun hymähtelemään ja pään nyökyttämään, että juuri näin. Holmberg ei silitä vastakarvaan. Hän sanoo suoraan, kun siihen on tarvetta. Kirjassa on myös lempeitä sanoja, rakkautta jota jotkut jäivät kaipaamaan hänen ensimmäisestä kirjasta.
    Niillas Holmberg on monipuolinen taiteilija. Hän kirjoittaa runoja ja lauluja, säveltää, soittaa ja laulaa. Lisäksi hän on myös näyttelijä. Hänelää omaa aikaansa, mutta ei juuritta. Hänen kirjastaan huokuu kunnioitus esivanhempia kohtaan, mutta hän ei unohda katsoa eteenpäin. Holmberg herätti jo ensimmäisellä kirjallaan, Dego livccen oaidnán iezan, nuorten ja aikuisten mielenkiinnon. Nyt hän on uuden teoksen myötä nostanut runoista nauttimisen aivan uudelle tasolle.
    Holmbergin runoista on päästy iloitsemaan jo myös ulkomailla. Hän on vienyt saamelaiskirjallisuutta esim. Kolumbian Medellíniin maailman suurimpaan runofestivaaliin.
    Kirjan on kuvittanut Tamperelainen Antti Väre.


dál lean govviideamet máhccan
sturron binnáš ja oahppan
ja dá mu oainnát
beštora badozin seavvimin dutnje

lihka, lihkkanáigi, lihk´al!
-----

Helsset bánne beanta headis
nu eatnat muorat
ja roankát dego leasmecielggit

gillá daid sallugoahtet
-----

Geassit cuoikkat
dálvit váibmomorrašat

álo mis mii nu
orru orrumin
boares vara njammamin
-----

nohkos olju
gopmánehkoset bánkkut
duššet duhát duššit

jos de vuot
-----

Du vuordin:

beasi áinnut vuorddašeamen
goas eadni addá lobi
šnjanggehit girdit

dan botta boran máduid
ja geahcadan máilmmi
gos buot orru dáhpáhuvvamin
earet mun earet mun
-----

eatgo mii juoiggaše dološ ludiid
vai muittášeimmet máttuideamet
álgot ieza maid bidjat fas odda ludiid
vai oktii miige livcciimet máttut
vai min manjisboahttit maid muittášedje
ahte leat riegádan
beaivvi bártni manjisboahttin


ISBN 978 82 90625 71 4
136 siiddu/sider, davvisamegillii/pĺ nordsamisk
NOK 200,- (sullii/ca.pris 225 SEK, 25 Euro)
© 2013 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Odda girji - Ny bok
geassemánnu / juni 2013


SENER


Inger-Mari Aikio Arianaick & Josef Timar




 
SENER       Inger-Mari Aikio-Arianaick & Josef Timar
2013, ISBN 978 82 90625 70 7, 111 s.
PDF girjji birra/om boken

I boka Sener mřtes to kunstnere som skaper en ny enhet ved ĺ forene ord og bilde. Fotografier og dikt flettes sammen samtidig som de beholder sin individuelle originalitet. Denne enheten minner om en legering der delene kan skilles, og som pĺ grunn av kombinasjonen ikke bare fĺr en ny form, men enda viktigere, en ny egenskap.
    Opprinnelsen til boken er at den ungarske fotografen Josef Timar spurte Inger-Mari Aikio-Arianaick (IMA) om hun ville skrive dikt til hans fotografier. “Det var lett ĺ si ja da jeg i hans bilder sĺ nesten ferdige dikt” sier IMA. Resultatet ble den fřrste boken pĺ samisk med ekfrasisk poesi, dvs. at diktene er skrevet til eller ut fra bilder.

Denne boken er et samarbeidsprosjekt mellom DAT og Josef Timar, og er den andre utgivelsen i Camera Poetica serien. Diktene er opprinnelig skrevet pĺ samisk og har tidligere blitt utgitt pĺ finsk, ungarsk, engelsk og tysk – noe som umiddelbart gjřr boka til et spennende internasjonalt prosjekt.
    Josef Timar er fřdt i Budapest, Ungarn, og har publisert bilder og tekst i forskjellige břker og internasjonale tidsskrifter. Hans bilder er blitt vist pĺ ulike utstillinger.
    Inger-Mari Aikio-Arianaick (IMA) er fřdt i Utsjok i Sameland pĺ finsk side. Hun arbeider med film og radio i tillegg til ĺ vćre forfatter. Hun har tidligere utgitt fem břker, fire diktsamlinger og en barnebok.
    Sener er oversatt til norsk av Harald Gaski og Siri K. Gaski. Harald Gaski, fřdt i Sieiddá i Tana, er fřrsteamanuensis i samisk litteraturvitenskap ved Universitet i Tromsř. Han er forfatter, redaktřr og oversetter. Siri K. Gaski gĺr pĺ forfatterstudiet ved Universitetet i Tromsř. Hun er blogger og debattřr, har utgitt artikler i ulike tidsskrift og har oversatt tekster mellom samisk og andre sprĺk.



The book Sener is an amalgamation of the work of two artists with a striking affinity for each other’s work. Photography and poetry is combined in such a way that images and poems form faithful pairs without sacrificing their independence or originality. This unity of image and poem resembles an alloy, the components of which can be separated; yet it is precisely through their combination that they exhibit not only a new form but, more importantly, a new quality.
    The idea of the book was initiated by the Hungarian photographer Josef Timar who got in touch with Inger-Mari Aikio-Arianaick (IMA) asking her to write poems to match photographs he had taken. “I saw almost fully formed poems in his images, and gladly agreed to work with him” says IMA. The outcome was the first book ever in Saami with ekphrastic poems, that is, poems written to or inspired by pictures.

The book which is a co-operation between DAT and Josef Timar is the second volume in the series Camera Poetica. The poems are originally written in Sami and have been published in Finnish, Hungarian, English and German renditions, thus ensuring the book will be available for a wide audience.
    Josef Timar, born in Budapest, Hungary, has regularly published both image and text in books and international magazines. From time to time, he organizes exhibitions of his photographic works.
    Inger-Mari Aikio-Arianaick (IMA) was born in Utsjoki, Finnish Lapland. She is a filmmaker, radio editor and a poet who has published five lyrical collections in Saami which have been translated into Finnish, Norwegian, Swedish and English.
    Sener is translated into Norwegian by Harald Gaski and Siri K. Gaski. Harald Gaski, born in Seida in Tana, is a literary scholar at The University of Tromsř in addition to being a writer, editor and translator. Siri K. Gaski is studying creative writing at The University of Tromsř besides being an active blogger. She has published articles in several journals and is a translator between Sami and other languages.
    Inger-Mari Aikio-Arianaick (IMA) was born in Utsjoki, Finnish Lapland. She is a filmmaker, radio editor and a writer who has published five lyrical collections in Saami which have been translated into Finnish, Norwegian, Swedish and English.

Noen mennesker
řnsker en pĺ besřk
fordi de har med
fine gaver

Noen mennesker
er selv gaver




Jeg
nettopp jeg
bare jeg selv

Er veldig viktig
sĺ viktig
sĺ veldig veldig viktig

Til slutt
en ensom stein


Senene i den gamles hĺnd
de siste strĺlene
av livets sol







ISBN 978 82 90625 70 7
111 siiddu/sider, dárogillii/pĺ norsk (bokmĺl)
NOK 290,-
© 2013 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Odda girji - Ny bok
njukcamánu 28 b. / 28 mars 2013





ILMMIID GASKKAS


Máret Ánne Sara





 
ILMMIID GASKKAS       Máret Ánne Sara
2013, ISBN 978 82 90625 69 1, 199 s.
PDF girjji birra/om boken

Ilmmiid gaskkas lea gelddolaš fantasy romána oappáš / vieljaš guoktá birra geat suigadis dáhpáhusas ráimmahallaba imašlaš máilbmái ja surgadis dáhpáhusaid sisa.

Ruovttus báhcet buohkat moraštit ja ohcalit. Gosa leaba soai jávkan?
Áidna gii beassá diehtit mii sudnuin dáhpáhuvvá, leat don, lohkki.

Ilmmiid gaskkas girjjis mii cuovvolit cilgetmeahttumis máidnasa, maid it dáidde luoitit ovdalgo leat lohkan lohppii.

Ilmmiid gaskkas lea Máret Ánne Sara – Mikkol Ivvára Jovsseha Ivvára Máret Ánne, vuosttas girji. Son lea dáiddár, journalista, doaimmaheaddji ja girjecálli gii lea bajásšaddan boazodoalo bearrašis ja orru dál Guovdageainnus.

Ilmmiid gaskkas lea vuosttaš oassi dán gelddolaš fantasy máidnasis, masa Sara lea juo cálligoahtán cuovvoleami.

Cuovo mielde, ja njuike fárrui ilmmiid gaskkii.



Ilmmiid gaskkas (Mellom verdener) er en spennende fantasy roman om to sřsken som gjennom en skremmende hendelse fortrolles til en underlig verden og inn i redselsfulle opplevelser.

Hjemme er sorgen og fortvilelsen stor. Hvor har de blitt av og hva er det som har skjedd?
Du, som leser boken, er den eneste som fĺr vite.

I Ilmmiid gaskkas gĺr vi inn i en uforklarlig hendelse, som du ikke slipper fřr du har lest ferdig.

Ilmmiid gaskkas er Máret Ánne Sara – Mikkol Ivvára Jovsseha Ivvára Máret Ánne sin debutbok. Hun er kunstner, journalist, redaktřr og forfatter som har vokst opp i reindrifta og bor nĺ i Guovdageaidnu.

Ilmmiid gaskkas er fřrste del i denne dramatiske og spennende fantasy fortellingen som Sara har begynt ĺ skrive fortsettelsen pĺ.

Fřlg med, og bli med til det hinsidige!


ISBN 978 82 90625 69 1
199 siiddu/sider, davvisámegillii/pĺ nordsamisk
NOK 210,- (sullii/ca.pris 250 SEK)
© 2013 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Kaleanddar / calendar
skábmamánnu / november 2012











Áillohaš - Nils-Aslak Valkeapää

Kaleanddar / Calendar 2013








Áillohacca molemat ja divttat / Nils-Aslak Valkeapää Fine art and poems / bilder og dikt
davvisáme- ja engelasgillii/pĺ nordsamisk og engelsk
mánu- ja beaivenamat maiddái julev-, ĺarjel-, nuortalaš- ja anársámegillii / mĺneder og dager ogsĺ pĺ sřr-, lule-, řst- og enaresamisk


oddajagimánnu/january

borgemánnu/august

juovlamánnu/december

32 x 33,5 cm
NOK 140,- (sullii/ca.pris 150 SEK)
© 2012 DAT os &
Lásságámmi, Kulturkontoret, Storfjord kommune, N-9046 Oteren, www.lassagammi.no
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Orre gćrja - Ny bok
skierede / september 2012





Sig-Britt Persson

Daarhve jďh dah Kasush








Daarhve jďh dah Kasush
2012, ISBN 978 82 90625 67 7, 123 s.
PDF om boken

Barkoegćrja ĺarjelsaemiengďelesne.
    Daate barkoegćrja sĺn viehkine dutnjien maahta ĺrrodh gosse edtjh kasusi bďjre lďeredh. Gćrja sjeahta dovne maadth- jďh noerebealan-skuvlen learoehkidie, voestes- jďh mubpiengďelen lohkehtćmman. Fďerhten kasusem buerkiestamme guktie jĺhta jďh fďerhten kasusasse lďerehtimmieh, jďehtegi- jďh lohkeme-boelhketjigujmie.



Lćre-og arbeidsbok pĺ sřrsamisk.
    Dette er en lćre- og arbeidsbok som omhandler de ĺtte kasus som finnes i sřrsamisk. For hver kasus finnes det eksempel pĺ to- og trestavelses substantiver med forklaringer, meninger og lesetekster med tilhřrende arbeidsoppgaver.
    Boka er skrevet helt pĺ sydsamisk og passer fremst elever i grunnskolen som leser samisk som fřrste eller andre sprĺk. Boka kan ogsĺ vćre til god hjelp pĺ hřgre nivĺ for de som vil lćre seg hvordan kasus fungerer i sydsamisk.
    Boka er utviklet etter initiativ av Elgĺ skole.
    Madeleine Renhuvud har illustrert boken.



Boka er tilgjengelig vederlagsfritt for grunnskoler i Norge etter ordningen om gratis lćremidler som Sametinget har etablert.
Mottaker dekker kostnadene for ekspedisjon og frakt. Bestilling sendes til DAT.
PDF: Bestilling lćremiddel sřrsamisk Daarhve
Word-fil: Bestilling lćremiddel sřrsamisk Daarhve

s. 64-65

s. 66-67

s. 98-99

ISBN 978 82 90625 67 7
123 siiddu/sider, ĺarjelsaemiengďelesne/pĺ sřrsamisk
NOK 110,- (sullii/ca.pris 135 SEK)
© 2012 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net
Odda girji - Ny bok
geasset / sommeren 2011


Bohccuid luhtte
gulahallat ja ollašuhttit boazodoalu

Nils Isak Eira



Odastuvvon 2011 / 2. utgave / Second revised edition 2011


 
Bohccuid luhtte       Nils Isak Eira
2011, ISBN 978 82 90625 66 0, 152 s.
PDF girjji birra/om boken

Boazodoalus lea stuora sátnevalljodat ja dárkilis máhttu luonddu birra. Ovdal lea dát diehtu ja máhttu hálddašuvvon ja oahpahuvvon aivve njálmmálaccat ja barggu bokte. Dáinna girjjiin heivehit dákkár máhtolašvuoda cálalaš diehtun. Girjjis lea sáhka bohcco, muohttaga ja eatnamiid birra, golbma guovddáš oasi badjesápmelacca eallimis.
    Girji lea sápmelaš boazodoalu birra, bagadusat, namahusat ja bohccuid dovdan, muohttaga váikkuhusat ja vel sátnelistu. Mihkkal Niillas Sara lea cállán ”Eatnamat” kapihttala.



Reindriften har stor ordrikedom og inngĺende kunnskap om rein og naturforhold. Denne tradisjonelle kunnskap har tidligere blitt viderefřrt og lćrt ut muntlig, og gjennom arbeid. Med denne boken vil vi gjřre denne viten tilgjengelig som skrevet kunnskap. Boken omhandler reinen, snř og landomrĺder - tre sentrale begrep i reindriftsamens liv.
    Boken er om samisk reindrift med beskrivelser og benevninger av rein etter kjřnn, alder, hĺrfarger og hornform, om snřforhold og landomrĺdenes betydning for reindriftens ĺrssyklus og med en ordliste pĺ slutten. Kapittelet om landomrĺder ”Eatnamat” (landomrĺdenes anvendelse og betydning) er skrevet av Mikkel Nils Sara.

s. 34-35

s. 68-69

s. 124-125


ISBN 978 82 90625 66 0
152 siiddu/sider, davvisámegillii/pĺ nordsamisk
NOK 250,- (sullii/ca.pris 295 SEK)
© 2011 DAT os
Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Orre gćrja - Ny bok
njoktje / mars 2011


Miesie Mavve
vďdtjele juelkiej nelnie


Madeleine Renhuvud
tjaalege jďh guvvie




 

Miesie Mavve       Madeleine Renhuvud
2011, ISBN 978 82 90625 65 3, 23 s.
PDF girjji birra/om boken

Miesetje Mavve akten jueskies jďh bďegkes gďjrebiejjien vaerien bďevlesne sööhpedi. Dďhte akte tjetskehke lĺrhvan slibnehke gie dalla vualka veartasjidh. Dďhte dĺĺjrehtse ietnie, aaltoe, pryövoe measam bďhkedidh, mohte lćjhkan onne Mavve dĺeriesmoeride gyöntoe. Mavve aarhtseste boltoe, johkese gahtja jďh Saajvi gĺajkoe gyöntoe.
    Madeleine Renhuvud gie gćrjam tjaaleme jďh guvviedamme lea Mihten sijtesne byjjenamme. Bĺatsoejieleme lea iktest stoerre ĺesie sov jielemisnie orreme jďh skreejrehtimmieh destie veedtjeme. Daelie Madeleine lea ööhpehtćjja guvvie, tekstile jďh ĺarjelsaemiengďelesne jďh Falunisnie ĺrroeminie.
    Soptsese akten miesien perspektijveste gusnie deahpadimmie aarkebiejjeste lea heamturine bĺeries saemiej soptsesijstie jďh vaajesijstie, jďh daam pleenteme jďjtse nďekedassine jďh jďjtse dej soptsesh toelhkestamme.
    Daate gćrja lea skaehtie dah maanide mah jďjtje maehtieh lohkedh. Gćrjesne nďekeds tjďelke guvvieh jďh unnebe maanide aaj daate luste juktie dah guvvieh jďh gďele tjďelke leah.



Reinkalven Mavve blir fřdt en kald og forblĺst vĺrdag pĺ en barflekk i fjellet. Den er en nysgjerrig pjuskete nyfřdt kalv som straks gir seg ut pĺ eventyr. Den erfarne moren, simla, forsřker ĺ veilede sin kalv men til tross for det havner lille Mavve i problemer. Mavve blir skremt av en řrn, ramler i en bekk og ender opp hos Sajvefolket.
    Madeleine Renhuvud som har skrevet og illustrert boken har vokst opp I Mittĺdalen sameby. Reindriften har alltid vćrt en stor del av hennes liv og hun har hentet inspirasjon fra det miljřet. Madeleine arbeider nĺ som lćrer i bilde, tekstil og sydsamisk og bor i Falun.
    Fortellingen ses fra en reinkalvs perspektiv hvor hendelser fra hverdagen blandes med eventyr fra gamle samiske fortellinger og sagn, dette blandet med fantasi og egen fri tolkning av disse beretningene.
    For de barn som selv kan lese er boken en skatt. Boken har fantasifulle rene bilder og er en visuell opplevelse ogsĺ for mindre barn som lytter da figurene er enkle og uttrykkene klare.

s. 12-13

s. 14-15

s. 16-17


ISBN 978 82 90625 65 3
23 siiddu/sider, ĺarjelsaemiengďelesne/pĺ sřrsamisk
Saemiengďelesne: Sig-Britt Persson
NOK 110,- (sullii/ca.pris 135 SEK)
© 2011 DAT os
Dćngkoeh / Dingo / Bestill:  dat@dat.net


Odda girji - Ny bok
oddajagimánnu/januar 2011



Inger-Mari Aikio-Arianaick
govat: Seija Harlin



Cáhcerávgga gazza       Inger-Mari Aikio-Arianaick
2011, ISBN 978 82 90625 64 6, 47 s.
PDF girjji birra/om boken

Ima Aikio-Arianaick cállin odda mánáidgirji Cáhcerávgga gazza lea gelddolaš muitalus guhkesvuovttat Áillus, gii vuoitá balus ja duostá catnat ustitvuoda báttiid cáhcerávggain, albmerávggain ja jieknjastáluiguin.
Cáhcerávgga gazza ovdána lávkkiid mielde, beivviid mielde. Das leat iešgudetlágan dovddut mielde: ballu, eahpádus, váivi, beahttašuvvan, muhto maiddái stuorra illu ja lihkku. Muitalusa giella lea hui visuála. Lohkki oaidná sielus calmmiiguin cielgasit geadgestáluid, Cárá ja vuovttaiguin bárgiduvvon ráidalasa.
Muitalus catná oktii dološ máidnasa dálá mánáid eallimii, masa gullet heavy-rock ja trampoliidna. Nu mánát sáhttet identifiseret iezaset álkibut Áilluin. Girji sihkku hutkájit eret rájá, maid eará álbmogat mángii sárgot muitalusa ja máidnasa gaskii: muitalus lea duohta fearán ja máinnas fas ii. Cáhcerávgga gazza nanne dovddu, ahte Cárrá ja geadgestálut sáhttet šuvihit lohkki eallimii seamma báifáhkka go Áilluge eallimii.
Áilu oahppá luohpat ja luohpama bokte son hukse šaldi duohta- ja máinnasmáilmmi gaskii.
Girjji govaid lea dahkan Seija Harlin.



Ima Aikio-Arianaick’s nye barnebok Cáhcerávgga gazza (Draugens klor) er en spennende fortelling om den langhĺrete Áilu som overvinner sin redsel og vĺger ĺ knytte vennskapsbĺnd med draugen, himmelkallen og istrollene.
Handlingen i Cáhcerávgga gazza utvikles stegvis, dag for dag. Fřlelsene er vekslende: redsel, tvil, skuffelse men ogsĺ stor glede og lykke. Sprĺket i fortellingen er visuell, og leseren vill i sitt indre klart se steintrollene, Cárra og himmelstigen av flettet hĺr.
Fortellingen knytter sammen gamle beretninger med livet til dagens unge som blant annet preges av heavy-rock og trampoline. Slik kan barna lettere identifisere seg med Áilu. Boka visker fantasifullt ut grensen som folk ofte setter mellom fortelling og eventyr: fortelling er sann hendelse og eventyr ikke. Cáhcerávgga gazza styrker fřlelsen av at Cárra og steintrollene kan suse like plutselig inn i lesernes liv som i Áilus liv.
Áilu lćrer ĺ avslutte saker og bygger med det en bro mellom virkelighet og eventyr.
Seija Harlin har illustrert boken.

s. 22-23

s. 30-31

s. 46-47


ISBN 978 82 90625 64 6
47 siiddu/sider, davvisámegillii/pĺ nordsamisk
NOK 150,- (sullii/ca.pris 180 SEK)
© 2011 DAT os
Dingo girjji / Bestill boken:  dat@dat.net


Odda girji - Ny bok
geassemánnu/juni 2010




doaimmaheaddji Solveig Labba

Gehppes mátkki sávan dutnje





 

Gehppes mátkki sávan dutnje       doaimmaheaddji Solveig Labba

2010, ISBN 978 82 90625 63 9, 71 s., musihkka-CD girjji mielde/"sing-back"-CD fřlger boken.
PDF girjji birra/om boken

Gehppes mátkki sávan dutnje girji lea mánáide ja nuoraide geat liikot lávlut. Dat lea maid váhnemiidda ja sidjiide geat barget mánáiguin ja nuoraiguin ja háliidit oahpahit mánáid rohkadallat ja lávlut. Girjjis leat sihke oahpes risttalaš ja vuoinnalaš lávlagat maid ollugat juo máhttet ja odda lávlagat maid sáhttá oahppat nuohtaid mielde. Dán girjji cuovvu CD mas lea dušše musihkka man mielde sáhttá ieš lávlut. Girji lea hervejuvvon mánáidsárgumiin.
Dasa lassin gávdno sierra CD Gehppes mátkki sávan dutnje (DATCD-54) mas Nuorra lávlut-joavku lávlu eanaš girjji lávlagiid.
Girjji ja CD lea Sámi girkoeallin Julevu ja Hďernesaande bismágottis doaimmahan ja sin bargojoavkkus leat leamaš Solveig Labba, Laila Wasara ja Ewerth Richardsson.



Gehppes mátkki sávan dutnje (Mĺ din väg gĺ dig till mötes) er en sangbok, rikt illustrert med barnetegninger, for barn og ungdom som liker ĺ synge. Den passer ogsĺ for foreldre og dem som arbeider med barn og ungdom og som vil lćre dem ĺ be og synge.
I boken finnes bĺde kristne og ĺndelige sanger, kjente sanger mange kan fra tidligere av samt nye sanger man kan lćre seg etter noter. Med boken fřlger en CD der musikken til sangene finnes, og som man selv kan synge til (singback-CD).
I tillegg finnes en CD, Gehppes mátkki sávan dutnje (DATCD-54) hvor barnekoret Nuorra lávlut fra Övre Soppero og Karesuando synger de fleste sangene i boken.
Boken og CD utgivelsen er gjennomfřrt av Svenska kyrkan, Samiskt kyrkoliv i Luleĺ og Härnösands stift med en arbeidsgruppe bestĺende av Solveig Labba, Laila Wasara og Ewerth Richardsson.

s. 10-11

s. 56-57

s. 66-67

musihkka-CD/singback-CD


ISBN 978 82 90625 63 9
71 siiddu/sider, davvisámegillii/pĺ nordsamisk
NOK 195,- (sullii/ca.pris 220 SEK)
© 2010 DAT O.S
Dingo girjji / Bestill boken:  dat@dat.net


Odda girji - Uusi kirja - Ny bok
08.11.2009





 

Dego livccen oaidnan iezan       Niillas Holmberg
2009, ISBN 978 82 90625 62 2, 112 s.
PDF girjji birra/om boken

Niillas Holmberga (19) vuosttas diktagirji lea uksa nuorra albmá máilbmái. Nuorra gal agis, muhto eallima doaskkát leat láddadan sus mánggabealat ja cieknalis jurddaseaddji.
Su divttat johtet guovtte dásis. Das leat divttat Sámis, dolozis ja dálázis ja nuppi dásis fas leat divttat eallimis, maid son vásihii go fárrii okto dusse 16-jahkásazzan Ohcejogas Mátta-Supmii Tampere-gávpogii logahahkii.
Su divttain leat varas ja mángii hui hearvás giellagovat, mat eai leat dihtton ovttage eará diktacálli divttain. Son rahpá divttaidisguin odda ádjagiid sámi diktamáilbmái.
Girjji govaid lea Niillasa skuvlaviellja Antti Väre, Tamperes, sárgon.



Niillas Holmbergin (19) runokirja Dego livccen oaidnán iezan (Kuin olisin nähnyt itseni) tutustuttaa lukijan nuoreen mieheen, joka seuraa intohimoisesti omaa polkuaan. Hän muuttaa 16-vuotiaana yksin pienestä Utsjoen kylästä ilmaisutaidon lukioon Tampereelle voidakseen oppia lisää kirjoittamisesta, musiikista ja näyttelemisestä. Ne ovat hänelle henki ja elämä.
Elämä on jo ehtinyt näyttää Niillakselle rankkojakin aikoja nuoresta iästä huolimatta. Samalla se on kypsyttänyt hänestä mietiskelijän, jonka ajatusmaailman mehukkaita hedelmiä kirjasta löytyy melkein sata. Runot kulkevat kahdella tasolla, Saamenmaan hetkissä sekä kaupunkielämän kirjossa. Ristiriita on monesti käsin kosketeltava, mutta poika kulkee sinnikkäästi kohti unelmaansa.
Niillas Holmbergin esikoiskirjan tuoreet kielikuvat tuovat uusia tuulia saamelaiskirjallisuuteen. Hänen runonsa ovat kääntyneet myös lauluiksi, joita hän on esittänyt yhdessä tamperelaisen Roope Mäenpään kanssa. Ja jotta yhtälö olisi täydellinen Utsjoki-Tampere sektorilla, Niillaksen runokirjan on kuvittanut tamperelainen Antti Väre.



Niillas Holmbergs (19) fřrste diktbok Dego livccen oaidnán iezan (Som om jeg sett meg selv) ĺpner en dřr til en ung manns verden. Ung til alder, men rappene fra livet har modnet han til en mangesidig og reflektert tenker.
Hans dikter beveger seg pĺ to plan. Her er dikter fra Sápmi, fortid - nĺtid og dikter om hvordan han som 16 ĺring opplevde livet ved ĺ flytte fra hjemmet i Utsjok til Tampere i Sřr-Finland for ĺ gĺ pĺ skole.
Hans dikter har nye og fargerike sprĺkbilder som vi tidligere ikke har opplevd. Med diktene sine ĺpner han nye kilder i den samiske lyrikken.
Boken er illustrert av forfatterens studiekamerat Antti Väre fra Tampere.


Cuoimmuidet fávlái
luosaid lusa
dii ja sii
geain buoiddes burssat

mun báhcen gáddái
ruston soavvelvuokkaiguin
sorron siimmain

ja go viimmat fanas gessojuvvui gáddái
ledjen vievgnadan manjimuš vuokka

dollejin Skállovárrái ja gullen
ruovgamis ruovttu
bielloskálas bieju

muhto go girdnostalliid reanga
ii gullan iezas nama huikojuvvon
njiejai duoddara
jearahit áhcis

gii midjiide skenke luosaid
makkár lea min boazomearka

áhcci dovddai gánddas heahpanan

- - - - - - -

Ii leat mu ustit
duot buidon loddi
mii gáhtaid vázzá ovddosmanjos

muital ii maidige
sánige

muhto son
gean gudden duottarsoahkái


ISBN 978 82 90625 62 2
112 siiddu/sivua/sider, davvisámegillii/pĺ nordsamisk
NOK 150,- (sullii/ca.pris 18 Euro/190 SEK)
© 2009 DAT O.S
Dingo girjji / Tilaa kirja / Bestill boken:  dat@dat.net


Odda girji
Ny bok
juovlamánnu/desember
2008

Inger-Mari Aikio-Arianaick & Josef Timar

Suonat
divttat - govat



Suonat       Inger-Mari Aikio-Arianaick & Josef Timar
2008, ISBN 978 82 90625 61 5, 143 s.

Suonat girjjis deaivvadit guovtti dáiddára govat ja sánit. Dikta ja govva ovttastuvvo nu ahte dan deaivvadeamis saddá ollisvuohta. Govva ja dikta leat dego laktojuvvon oasit maid sáhttá sirret, muhto juste danin go lea laktasuvvan de ii ide dusse odda hápmi, muhto mii lea vel deháleappot, odda iesvuohta.
   Girjji álgu lei go ungáralas govvejeaddji Josef Timar jearai Inger-Mari Aikio-Arianaick (IMA) válljet sus govaid ja daidda cállit divttaid. “Oidnen su govain masá gárvves divttaid ja lei álki miehtat bargagoahtit suinna ovttas”, dadjá IMA.
   Girjjálasvuoda dovdi Harald Gaski cállá girjji ovdasánis “Dá lea vuosttas girji sámegillii ekfrásalas divttaiguin. Dat mearkkasa divttat mat leat cállojuvvon govaide dahje maid vuolgga juogaláhkái lea gova duohken.”
   Pekka Sammallahti lea cállán Sámi lyrihka birra 1600-logu rájes gos álggaha Olaus Sirma cállon beakkán divttain gitta otná sámi lyrihkkacálliid rádjai.

Girji mii lea ovttasbargu gaskkal Josef Timar ja DAT lea nubbi Camera Poetica ráiddus, ja vuosttas mii almmuhuvvo sámegillii. Girji almmuhuvvo maiddái ungára-, suoma- ja engelasgillii mii dagaha dan nanu gaskariikkalas ovdáneapmin Sámi girjjálasvuhtii.
   Josef Timar lea riegádan Budapestas Ungáras ja lea almmustahttán govaidis ja cállosiiddas mánggalágan girjjiin ja riikkaidgaskasas áigecállagiin. Timara govaide lea sáhttán oahpásmuvvat maid cájáhusain.
   Inger-Mari Aikio-Arianaick (IMA) lea riegádan Ohcejogas Sámis. Son lea filbmadahkki, doaimmaheaddji ja girjecálli. Dát lea su 6. girji.
Ovdal almmuhuvvon diktagirjjit Máilmmis dása (2001) / Fra verden og hit (2004) / Maailmalta tähän (2006), Silkeguobbara lákca (1995), Jiehki vuolde ruonás gidda (1993), Gollebiekkat almmi dievva (1989) ja mánáidgirjji Riebaniid bihpporgáhkut (2006).

Boares olbmo gieda suonain
eallima beaivváza
manimus suotnjarat

Senene pĺ den gamles hĺnd
de siste strĺlene
av livets sol

      (overs. H. Gaski)

I boka Suonatmřtes to kunstnere som forener sine ord og bilder og skaper en ny helhet. Fotografier og dikter flettes sammen samtidig som de beholder sin individuelle originalitet. Denne enheten pĺminner om en legering der delene kan skilles og som pĺ grunn av kombinasjonen ikke bare fĺr en ny form, men enda viktigere, en ny egenskap.
   Begynnelsen til boken var at den ungarske fotografen Josef Timar spurte Inger-Mari Aikio-Arianaick (IMA) om hun kunne skrive dikter til hans fotografier. “Det var lett ĺ si ja da jeg i hans bilder sĺ nesten ferdige dikter” sier IMA.
   I bokens forord skriver Harald Gaski “Det er den fřrste boken pĺ samisk med ekfrasisk poesi. Det vil si at diktene er skrevet til eller ut fra et bilde.”
   I boken har Pekka Sammallahti skrevet en presentasjon om samisk lyrikk. Han begynner pĺ 1600-tallet med Oalus Sirmas kjente dikter fram til dagens samiske lyrikere.

Denne boken som er et samarbeidsprosjekt mellom DAT og Josef Timar er den andre i Camera Poetica serien, men den fřrste som utgis pĺ samisk. Boka vil ogsĺ bli utgitt pĺ finsk, ungarsk, tysk og engelsk noe som umiddelbart gjřr prosjektet til et djervt internasjonalt forehavende.
   Josef Timar er fřdt I Budapest, Ungarn, og har publisert sine bilder og tekst i forskjellige břker og internasjonale tidsskrifter. Hans bilder er blitt vist pĺ ulike utstillinger.
   Inger-Mari Aikio-Arianaick (IMA) er fřdt i Utsjok i Sameland pĺ finsk side. Hun arbeider med film og radio og er forfatter. Dette er IMA’s 6. bok. De tidligere er diktbřkene Máilmmis dása (2001) / Fra verden og hit (2004) / Maailmalta tähän (2006), Silkeguobbara lákca (1995), Jiehki vuolde ruonás gidda (1993), Gollebiekkat almmi dievva (1989) og barneboken Riebaniid bihpporgáhkut (2006).

ISBN 978 82 90625 61 5
143 s., davvisámegillii / nordsamisk
SEK sullii/ca 230,-, NOK 195,-
© 2008  DAT os
Dingo girjji / Bestill boken:  dat@dat.net    


Odda girji
Ny bok
17.10.2008


Gunvor Guttorm & Solveig Labba

Ávdnasis duodjin
Dipmaduodjesánit






Ávdnasis duodjin       Gunvor Guttorm & Solveig Labba
2008, ISBN 978 82 90625 60 8, 195 s.

Ávdnasis duodjin lea sátnegirji dutnje gii duddjot ja buohkaide geat berostit gielas. Sátnegirji heive maid bures oahpahusas.
Girji lea dahkkon duojára geahcastagaiguin. Sánit cilgejuvvojit nu go duddjon ovdána, ávnnasteamis gárvves duodjin.
Duodjetearpmaid bokte oainnát makkárat leat ávdnasat, mo daid diksu, makkár reaidduid dárbbasat, dasto lávket duddjomii ja loahpas oainnát gárvves duoji.

Ávdnasis duodjin er en ordbok bĺde for duodjiutřvere og for alle som har interesse for sprĺk. Boka passer utmerket for undervisningsformĺl.
Boka er gjort ut ifra en duodjiutřvers řyne. Ordene fřlger duodjiprosessen, fra skaffing av materiale til ferdig duodji.
Termboka tar utgangspunkt i materialet, hvordan den prepareres, hvilke redskap som behřves og anvendes, for deretter ĺ gĺ inn i selve duodjiprosessen fram til det ferdige produktet.
Boken er illustrert. I slutten av boka finnes ogsĺ en alfabetisk ordliste med sidehenvisning. Boken er pĺ nordsamisk.

ISBN 978 82 90625 60 8
195 s., davvisámegillii / nordsamisk
SEK sullii/ca 230,-, NOK 195,-
© 2008  DAT os
Dingo girjji / Bestill boken:  dat@dat.net